Scholen om van te leren

Recensie is eerder verschenen op ictnieuws.nl

Het kan anders. Lees en leer van scholen met lef.

Omslag-scholen-om-van-te-leren_01

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Je hoort het regelmatig wanneer je met bevlogen onderwijsmensen aan het praten bent. Waarom toetsen we zoveel, klopt het huidige leerstofaanbod nog wel met de maatschappij van nu, ik zou het zo graag anders willen aanpakken. Vaak worden dan bijvoorbeeld de inspectie, directie, tijd of regels als excuses aangevoerd om niet het roer om te gooien. Frans Schouwenburg, strategisch adviseur bij Kennisnet, verzamelde in het boek ‘Scholen om van te leren‘ portretten van schoolleiders en besturen die het aandurfden om het onderwijs opnieuw vorm te geven. Het boek geeft een inkijkje in vier vernieuwende basisscholen en vier scholen voor voortgezet onderwijs met een innovatief onderwijsconcept.

De School in Zandvoort is bijna het hele jaar tijdens kantooruren open, onderwijs en opvang zijn volledig geintegreerd. Basisschool De Verwondering in Lent werkt met Leerpleinen, IPC en fase-onderwijs. Dat laatste houdt in dat de leerlingen niet in jaargroepen werken maar in 16 fases van steeds een half jaar. Lanterna Magica in Amsterdam werkt met units in plaats van klassen. Ook hier is de opvang geïntegreerd. Kinderen bepalen zelf hun leerdoelen aan de hand van een persoonlijk ontwikkelplan en een eigen coach. Basisschool Digitalis in Almere is een O4NT-school ofwel een iPadschool. De school sluit door middel van gepersonaliseerd leren aan bij de behoeften en talenten van de leerlingen. De iPad speelt hierbij een belangrijke rol.

De Nieuwste School is al niet meer zo nieuw. Al in 2005 startte deze scholengemeenschap in Tilburg met hun vernieuwende visie op onderwijs. Verwondering is hier het sleutelwoord. Leerlingen gaan op onderzoek uit binnen thema’s van steeds zes weken. Stedelijk Lyceum Innova in Enschede werkt met gepersonaliseerd leren op basis van keuzevrijheid en zelfstandigheid. De leerlingen krijgen per dag maar een uur instructie, twee vakken en dan ieder een half uur. Het Vathorst College in Amersfoort bestaat ook al 10 jaar. De leerlingen zijn verdeeld over leerhuizen. Het onderwijs wordt vorm gegegeven aan de hand van een aantal thema’s. Vakken worden hierbij zoveel mogelijk samengevoegd. Ten slotte is er Niekée in Roermond, zij staan voor VIB-leren; Vertrouwen, Inspireren en Begeleiden. Daarnaast is er vraaggestuurd en gepersonaliseerd leren. In de ‘Wings‘-lessen geven de leerlingen zelf aan over welke onderwerpen zij meer willen leren.

Scholen om van te leren  van Frans Schouwenburg werd op 27 mei jl. gepresenteerd tijdens een symposium op Basisschool De Verwondering in Lent. Mocht je denken dat je de inzet van technologie een hoofdrol moet geven om een innovatieve school te zijn dan lijkt dat toch een misvatting te zijn. Ict heeft slechts een ondersteunde rol op de meeste vernieuwende scholen. Wel is ict een belangrijk hulpmiddel bij het gepersonaliseerd leren. Adaptieve software helpt je om leerlingen op niveau te volgen en een programma op maat aan te bieden. Goede inzet van adaptieve software zorgt voor een gepersonaliseerd aanbod, inzicht in het leerproces en betekent minder administratie en minder toetsen. Tijdens het symposium kwamen diverse onderwijsvernieuwers aan het woord. Ik was erg onder de indruk van het verhaal van Sjef Drummen van Niekée. Hij is van mening dat de school een samensmelting zou moeten zijn van de Efteling, een marktplaats, Harvard University, een atelier en een boeddhistisch klooster. ‘De toekomst is onzeker, we moeten leerlingen leren om daar mee om te gaan. Voldoende zelfvertrouwen is daarbij heel belangrijk.’ Maar ook van Marjolein Ploegman van De School in Zandvoort die zich afvroeg of we de tijd op school niet efficiënter zouden kunnen inzetten en die een school stichtte die 2500 uur per jaar open is in plaats van 940 uur. Er is geen enkel onderwijskundig argument te noemen om in de zomervakantie zes weken de school te sluiten.

Wat al deze vernieuwers met elkaar gemeen hebben is de kunst om vragen te stellen, de wil om het anders te doen, om kinderen zoveel mogelijk kansen te geven, om te delen en samen te werken. Zaken die veel energie kosten want je moet veel zelf uitvinden maar dat het ook energie oplevert werd duidelijk uit de bevlogen verhalen tijdens die middag en in het boek. Laat je niet leiden door mogelijke bezwaren tegen innovatie, durf onderwijs te herontwerpen en ga het gewoon doen.

‘Scholen om van te leren’ is prachtig vorm gegeven. Een boek wat prettig leest en meteen voor veel inspiratie zorgt. Het boek is gratis te downloaden via Kennisnet (PDF) of als gedrukt exemplaar te bestellen bij de drukker. Een aanrader om je tijdens de zomervakantie eens te verdiepen in hoe het ook anders zou kunnen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *